Trabzon Kent Konseyi, şehir içi ulaşım sorunları konusunda araştırma yaptı. Çeşitli yaş ve meslek gruplarından 5 bin 74 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırmada 15 soruda Trabzon’un ulaşım sorunlarında öncelikler belirlendi. Trabzon Ulaşım Master Planı’na katkı sunmak için hazırlanan raporu Trabzon Kent Konseyi Başkanı Prof. Dr. Hasan Karal, raporu Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanı Fatih Bayraktar’a teslim etti.Trabzon kent içi ulaşımına ilişkin mevcut durum tespitinin yapılması, yaya-taşıt-toplu taşım ve diğer ulaşım modlarına ilişkin olanakları-beklentileri anlayabilmek ve özellikle kent merkezinde /Maraş Caddesi’nde yapılması planlanan düzenlemelerin toplumdaki yansımalarını öğrenebilmek için hazırlanan çevrimiçi ankete 5 bin 74 kişi katıldığı açıklandı.Ankete katılanların yaş grupları ağırlıklı 21-30 ve 31-45 yaş grubu arasında olduğu, 20 yaş altı gençlerde toplamda %14 oranıyla ankete katılım sağlandı belirtildi. Yine katılımcıların %62’si Ortahisar, %18’i Akçaabat ve %6’sı Yomra’dan katıldı. 3 bin 117 katılımcıların kullandığı ulaşım araçları dolmuş, 3 bin 71’i özel araç kullanıyor. Bin 924 kişi yaya olduğunu, bin 611 kişi ise otobüs kullandığını belirtti. ŞEHİR İÇİ ÖZEL ARAÇ KULLANIMI ARTTIİş ve okula gitmek için kişilerin özel araç kullanımının Trabzon’da yüzde 3’ten yüzde 32 oranına artış gösterdiği görüldü. Şehir içi ulaşımda da özel araçların revaçta olduğu tespit edildi.HAFİF RAYLI SİSTEM ULAŞIMDA BİRİNCİ TERCİH Katılımcıların şehir içi konforlu araç tercih ettiğini belirterek Trabzon’a hafif raylı sistem geldiği takdirde yüzde 43’ü toplu taşıma aracı hafif raylı sistemi kullanacağını ifade etti.OTOPARK SORUNU ACİLEN ELE ALINACAKKatılımcıların yüzde 80’i şehir merkezinde otoparkların yetersiz olduğunu kaydetmesi üzerine otopark sorunun acilen ele alınması gerektiği söylendi. Ankette yer alan 15 soru ve araştırma sonuçları: Ev-iş / ev-okul yolculuklarınızda tek yön olarak aşağıdaki belirtilen ulaşım tür/türleri; katılımcıların yaklaşık %30’u dolmuş, %30’u özel araç ile günlük yolculuklarını gerçekleştirmektedir. Toplu taşımı tercih edenler %15 oranına sahipken yaya erişimi de %18 lik bir dilimi oluşturmaktadır. Bisiklet gibi temiz enerji türleri ise ancak %1’lik bir dilimdedir.Şehir içi günübirlik gezi veya diğer aktivitelerinizde konum değiştirmek kullanılan ulaşım türleri; iş/okul için tercih edilen ulaşım türünden farklı olarak özel araç tercihi %3 artarak %32 olmuştur. Toplu taşım tercih oranı %15 olarak hafta içindeki oranına eşdeğer olarak yer almıştır.Hafta sonu şehir içi ulaşımlarında tercih edilen ulaşım türleri; incelendiğinde katılımcıların %35’i özel araç tercihini belirtmiş olup bu durum iş/okul seyahatlerinde özel araç kullanımının kısmen sınırlandırıldığını göstermektedir. Günlük yolculuklarınızda özel otomobil kullananların toplu ulaşımı tercih edebilme olasılığı konusunda; alınan yanıtlar özellikle kent içinde raylı sistem çözümlerinin üretilmesi koşuluyla (%43) ağırlıklı olmak üzere toplu taşım olanakları ve konforunun arttırılması ve park et-toplu taşımla devam et uygulaması ile tercih edilebilir olduğu görülmüştür. Şehir merkezindeki otoparkların konumu ve sayısı; katılımcıların %80’i tarafından yetersiz bulunan ve sadece %3’ü tarafından yeterli bulunan bir değerlendirme durumu net olarak ortaya koymaktadır. Bu konu mutlaka önemle ele alınmalıdır. İkamet ettiğiniz mahalledeki otopark sayısı; kent merkezindeki otoparkların değerlendirmesine benzer şekilde %60 hayır, %21 kısmen yeterli değerlendirmesi yapılmıştır.Şehir merkezindeki dolmuş duraklarının konumu; %55 oranında uygun bulunmamış olup, konumdan memnun olanların oranı ancak katılımcıların %15’ini oluşturmaktadır.Mahallelerde dolmuş duraklarının konumunu; %42 oranıyla uygun bulunmayıp, %24 oranında katılımcılarca olumlu bulunmuştur. Görüldüğü üzere şehir merkezindeki dolmuş duraklarının konumları mahallelerdekine göre daha olumsuz bulunmuştur.Meydan Parkı çevresi, Gazipaşa ve Maraş caddesinin özel araç trafiği açısından sınırlandırılması/ kapatılması hususu; konusunda katılımcıların yarsısından fazlası (%55) hemfikirken, %27’si kısmen sınırlandırma konusunda görüş bildirmiştir.Maraş caddesinin mevcut yaya ve araç trafik durumuna ilişkin katılımcıların görüşleri; oldukça çeşitlidir. Bunlardan birkaç tane örnek verirsek; K1099:EĞİTİM-Maraş caddesinin araç trafiğine kapatılması gerektiğini düşünüyorum. Maraş caddesinde arabalar değil, insanlar gezsin. Aksi halde gezdiğimiz yer değil, gelip geçtiğimiz bir cadde olarak kalacak.K1005:TURİZM-Maraşcaddesi tamamen trafiğe kapatılıp raylı sistemle kısa mesafe ulaşım sağlanmalı ya da yeraltın tünelle alternatif araç geçişi sağlanmalı. (Tüp geçiş)K1152:MÜHENDİS-Kent merkezine araç girişi kaldırılmalı ve şehir merkezinde insanların araçlarını bırakabilecekleri katlı otoparklar inşa edilmeli kent merkezine yakın olmalı. İnsanlar yürüyerek şehir merkezine girebilmelidir. Ama siz tam tersi olarak olan ücretsiz otoparkları bile ücretli yaparak trafik sorununun, hatalı parkların artmasına sebep oldunuzK1418:EĞİTİM-Öncelikle maraş caddesi alternatif uygun genişlikte yollar oluşturularak araç trafiğine kapatılmalıdır. Kapatılmayacaksa özel araç trafiğine kapatılmalı ve toplu taşıma araçları için durak alanları oluşturulmalı. Yol 2 ye bölünerek şeritin biri transit geçiş şeklinde (durmanın ya da olduğu) şekilde kullanılmalıdır.K2086:MÜHENDİS-Gün içindeki yaya ve araç hareketliliği göz önüne alındığında Maraş caddesinin yayaların kullanımında daha fazla olduğu aşikardır. Hemen her gün geçtiğim bu caddede Araç hareketliliğinde otobüs ve dolmuş haricindeki özel araçların yolcu indirme bindirme oranı nerdeyse sıfırdır. Maraş caddesinin trafiğe sınırlandırılması durumunda oluşabilecek otobüs dolmuş sorununun meydan civarında yapılabilecek bir “Aktarma Merkezi” sayesinde çözüme kavuşacağına inanıyorum. Diğer büyükşehirde böylesi büyük caddelere ulaşım bir noktadan sonra yaya olarak devam etmektedir. Yapılacak bir toplu taşıma aktarma merkezi ile meydan arasındaki kısa mesafeli bağlantı yaya olarak gidilerek aşılabilir.K2484:EMEKLİ-Düzensiz dolmuş durakları ve dolmuşların uygun alanlara kaydırılması, özel araçların kesinlikle park edilmesine izin verilmemesi. Belediyenin 1 veya 1,5 saatlik ücretsiz park izni vermesi. Devlet yolunu otoparka çevirip kazanç kapısı yapılmasını etik bulmuyorum. Kısa süreli veya acil işi olanlara Belediyenin vatandaşa sunduğu bir hizmet bulunmamaktadır. Kısa süreli ücretsiz park hizmetini önemsiyorum. Hafif raylı sistem Trabzon için ideal çözüm olacaktır. Dolmuşlar ve şoförler kesinlikle düzenlenmelidir.K3161:EĞİTİM-Sürekli trafik mevcut. Kısa süreli (5-15 dk) işini halletmek için özel araç bırakacak otopark yok. Var olan otoparklardan meydana yakın olanlar dolu oluyor, diğerleri de yürümeyi gerektiriyor. İş yeri o mevkide olanlarda arka sokaklara araçları bırakıyor genelde. Ara Sokaklar araba dolu boş buldukları yere araç park ediyorlar rahat yürünmüyor... Araç trafiğine kapatılması. Oturma alanı bol rahat yürünebilecek /park/yeşillik içeren bir güzergah oluşturulması. Görselliğin ön planda olduğu insanların dinlenmek için oturabileceği alanlar yapılmalı. Bu durumda özel araçla gelenlerin yakında arabalarını bırakabilecekleri otoparklar inşa edilmeli. Toplu taşımalar için uygun durak yerleri oluşturulması. Dolmuşlar meydan parkı ya da moloz civarından hareket etmeli. Maraş Cad. İle beraber tanjanttaki trafik sorunu içinde yapılması gerekenler. Var. Tanjantta yolun kenarına park eden araçlar sayesinde yol tek şerit ilerliyor. En büyük sorun park alanı... Kapalı otopark... Yeşili bol betondan uzak parklar..K3789:EĞİTİM-Cadde boyunca sağ ve sol bantlarda yer alan dolmuş durakları caddenin görüntüsünü kirletmektedir. Özellikle akşam saatlerinde gürültü yoğunluk ve görüntü hiç hoş olmamaktadır. Evi Maraş Cad. üzerinde olan biri olarak bu caddenin daha saygın hale kavuşması gerektiğini düşünüyorum. Maraş cad. Trabzon’un en işlek ve eski caddesidir. Halkın gününün yoğun olarak geçtiği bankaların yiyecek içecek işletmelerinin yoğun olarak yer aldığı caddedir. Şehrimizin arazi genişliği geniş olmadığı için en mümkün planlamaların yapılmaya çalışıldığı noktasında şehrin belediye yetkililerinin elinden geleni yaptıklarına inancım fazla. Fakat şu an Trabzon’da yaşayan halkın büyük çoğunluğunun dolmuş durakları hususunda memnun olmadıklarını belirteceği kanaatindeyim. Bir turizm akademisyeni olarak memleketimin sokaklarında yürürken gözüme takılan ve halkın da zorluk yaşadığı ve memnuniyeti olmadığını düşündüğüm bazı konular fark ediyorum. Ulaşım planlaması konusunda hafif raylı yapılırsa bu da şehir trafiğini rahatlatır düşüncesindeyim. Dolmuş kapasitesi fazla olan araçlar tercih edilmeli, duraklar için daha uygun alanlar yapılabilirse daha iyi olacağı düşüncesindeyim. Park alanları oldukça yetersiz. Şehir içi park alanları arttırılmalı. Fakat direkt şehir merkezine özel araç girişi olmamalı. Caddelerimiz dar ve bu nedenle ancak toplu taşım için kullanılmalı. Ve yol kenarına park edilen ve trafiği tıkayan özel araçlara kesinlikle izin verilmemeli. Yaya kaldırımları işgal eden manav bakkal mağaza vs. kesinlikle yaptırım uygulanmalı ceza almalıTrabzon için en önemli ulaşım sorunu; konusunda katılımcıların farklı fikirleri söz konudur. Ancak, neredeyse birbirlerine yakın önemde/değerde önceliklendirilen bu sorunlar şunlardır:• Yaya kaldırımlarının işgal edilmesi• Otopark konusunda düzgün bir planlama anlayışı,• Planlama sorunları,• Alt geçiş-üst geçişlerim plansızlığı-yer seçimi• Toplu taşım hizmetlerinin yetersizliği vs.• Trabzon ulaşım-trafiğine çözüm önerisi; öncelikle hafif raylı sistem, otopark alanlarının arttırılması, yoğunluğa bağlı akıllı ulaşım ağının kullanılması, yeni gelişme bölgelerinin ulaşım planlamasının yapılması vb. çözüm önerileri katılımcılarca sunulmuştur. • • Sonuç olarak; Trabzon kent içi ulaşım sorunları kullanıcılar tarafından önceliklendirilmiş ve değerlendirilmiştir. Duran trafik probleminin kent merkezinde mahallelere oranla daha ciddi boyutlarda sorun yarattığı, otoparkların konum ve sayısının yetersizliği, trafik düzenlemelerine/yönetimine ilişkin eleştiriler, çözüm önerileri ortaya konulmuştur. Akıllı ulaşım yaklaşımları, yaya dostu düzenlemeler, özelikle kent merkezinin özel araç trafiği açısından sınırlandırılması ve hafif raylı sistem beklentileri öne çıkan bulgulardır. Bütüncül bir planlama anlayışı ile kentin ulaşım sorunlarına bilimsel ve katılımcı yöntemlerle çözüm önerilerinin geliştirilmesi toplum tarafından beklenen bir yaklaşımdır.
