Uğur Temel yazdı 

Son günlerde Yapay Zeka ile hakemlik kurtulacak hayali 
dönüp dolaşıyor.

Bu güne kadar tüm hakem atamalarında zaten tam birebir örtüşmese de böyle buna benzer bir sistemden elde edilen bilgiler ve verilerden faydalanılarak görevlendirmeler yapılıyordu.
Bu bir icat veya yenilik veya farkındalık değil ki !
Siz programa ne veri yüklerseniz karşılığında onu alırsınız. 

Düşünelim bir derbi maçı var ve Yapay Zeka bu maça lige bu sene çıkardığımız tecrübesiz genç bir hakem ismini getiriyor…
Neden ?
Çünkü parametrelerden biri hiçbir kulüple önceden sıkıntılı maçı yok,
son hafta lig de kolay maç yönetmiş 
8.5 not almış.Not da iyi.
Genç olduğu için koşan atletik bir hakem 
Ama hiç derbi yönetmemiş tecrübe yok !
Peki bu hakemi mi atayacaksınız?
Hadi atayın da görelim !
Önceki yıllarda 
FB-BJK maçına Tugay Kaan NUMANOĞLU 
yine 
FB-Başakşehir maçına Bahattin ŞİMŞEK bu Yapay Zeka atamasının önerisi ürünü  ile atandı mı ?
Atandı …
Neler olduğunu hep birlikte gördük !
Ötesi bu iki hakem bir yıl sonra 8 Mart hakem operasyonunda hakemlik kadrosundan çıkarılmış 33 yaşında iki genç hakem konumuna bile düşürüldü!

Trabzonspor ile adı anılan Mertens Galatasaray ile anlaştı! Trabzonspor ile adı anılan Mertens Galatasaray ile anlaştı!

Dönemsel olarak görev yapıp bu sistemi kullanıyoruz diye hava atan bazı MHK larda atamalarda error veren bilgisayarlarına devrelerimizi yakan kafaları  karıştıran yapay zekalarına tanık olduk mu ?
Olduk.

Hakem atama - uygulama-terfi ve tenzillerinde duygusallıktan arınmış realist objektif uygulamaları yapacak bilgili deneyimli uluslarası tecrübeye haiz liyakatli hakemliğin üzerinde hakimiyet ve saygı sahibi doğru MHK lar atarsanız bu sorunlar o zaman giderilir.

Şu anda görüyoruz ki gelen TFF Başkanının MHK başkanlığı ve MHK konusunda bir programı planı projesi yok.

Oysa şu ana kadar MHK atanmalıydı.

Bir önceki TFF nin başlattığı David  Alleray projesi 
adamı KAŞİF miş gibi öne çıkardı!
Zaten ülkemiz de yabancı el çocuğu vardı.
Hollandalı Jaap Uılenberg 10-12 senedir buradaydı ve ülke hakemliğinin eğitimcisi yönlendiricisi hakem kadrolarının oluşmasında öncü kanaat önderiydi hele ki FİFA listelerinin oluşmasında 
Eeee
Giderken ülke hakemliğimizle ilgili verdiği demeç ( Asla kabul etmiyoruz. Çünkü yaptığı hem ayıp hem de para kazandığı ona itibar kazandıran kuruma ihanetti.Ama yine de yazdıkları söylediklerini önemsemek zorundayız )
Ha Jaap ha David aralarında ne fark var ? 
Jaap da zamanında sıkıştığında ihtiyaç duyduğunda IFAB,FİFA veya UEFA ne der diye Elleray’a  telefon açıp soruyordu ortak hareket ediyorlardı.Hakemler ve MHK lar arasında konuşuluyordu.

David Elleray rapor verdi.
Verilen raporda bir tane bilemediğimiz farkındalık yaratan bulgu ve tespit var mı ?
Maalesef yok.Herkesin bildiği şeyler 

Yapay zeka uygulamasında siz programa hangi kriter ve parametreleri yüklerseniz size o boyutta cevap verir.

Şimdi bir derbi maçınız olsa 10 hakem tespit etme şansınız var mı ?
Elinizde derbi yönetecek kalibrasyonda hakem sayınız zaten 2-3 Bundan önce de son 10 yılda tüm derbileri 3 hakeme yönettiren daralma bu sezon 10 hakem bulabilir mi ?
Mümkün değil.

Önce yetenekli hakemleri bulacaksın adım adım tecrübe kazandırıp olgunlaştıracaksın sonra rahat edeceksin.

Ama şu hakem bakan dan torpilli şu hakem TFF yönetim kurulundan bilmem kimin adamı torpili şu hakem bizim çocuk derseniz hakem yetişmez bırakın yapay zeka yı uzaydan yeni sistem bulup getirseniz nafile …
Bakın son 3 MHK ya! Bazı isimler hep var! 
Nasıl oluyor bu ?

Liyakatleri yetenekleri mi onları orada tutuyor yoksa başka şeyler mi var ?

Önce hakemliği yönetecek eğitecek MHK oluşumlarında objektif ve doğru adımlar atmalıyız buna özen göstermeliyiz.

Sorunlar buradan başlıyor.Eğer başarı bekliyorsak bu ilk düğmeyi doğru iliklemeliyiz.


Diğer bir dikkat edilmesi gereken konu ,
Haziran -Temmuz ayları hakemlerin ve hakem camiasının lige hazırlıkta en önemli ayları olmasına rağmen Haziran ayı bitmek üzere hala ülkemiz de MHK belli değil !!!

Böyle bir durumda önümüzdeki  sezon hakemlikten David Elleray’ın raporu  ve  Yapay Zeka reklamasyonları ile başarı beklemek Yapay Hayaller den  öteye gitmez!

Öncelikle kendi yöneticimize kendi hakemimize kendi insanımıza güveneceğiz inanacağız.

Ülke hakemliğinin kurtuluşu diye IFAB,FİFA ve UEFA nın önemli ismi algısıyla David Elleray’ın ağzından çakacak kelimelerden umut beklemeye odaklandık 


Oysa IFAB,FİFA ve UEFA 
hakemlerimizden Cüneyt ÇAKIR,Halil Umut Meler,Ali Palabıyık,VAR da Mete Kalkavan ve Abdülkadir Bitigen’in başarılı maç yönetimlerine gözlemcilerimizden Sabri Çelik,Orhan Erdemir,Erol Ersoy,Murat Ilgaz,Barış Şimşek’in hakem değerlendirme beceri ve yeteneklerine odaklanmış onlardan kendi koltuklarının rahatlığı için umut bekliyorlar.
Yaman bir çelişki !!!

Bu saydığım Türk hakem ve gözlemcilerin başarısı David’i,Jaap’ı IFAB’ı,FİFA’yı ve UEFA ‘yı ayakta tutup koltuklarında rahat oturmalarını ciddi gelirler elde etmelerini sağlıyorlar.
Pandemi döneminde Türkiye hakem ve gözlemcilerinin onları ayakta tuttuğu TFF VAR Tesislerinin onlara verdiği desteği gücü ve imkanları hatırlamakta fayda var.
Yine de umutla bekleyip görelim.

Bu arada bu Yapay Zeka sistemini İspanya 7 yıl önce uygulamak istemiş ancak başarısız olunca vazgeçmek zorunda kalmıştı. 
Bu da bir kenarda dursun!