Ölümüyle değil yaşamıyla öne çıktı

Kitabın hazırlayıcılarından Prof. Dr. Alkan yazdıkları eserle Ali Şükrü’nün şüpheli ölümüyle değil de yaşamının bütünüyle öne çıktığını söyledi.

banner4
01 Mayıs 2017 Pazartesi 20:16
Ölümüyle değil yaşamıyla öne çıktı
banner38

Trabzon Büyükşehir Belediyesinin talebiyle iki yıl önce çıkan “Ali Şükrü Bey, Hürriyet Uğruna 39 Yıl” kitabının ikinci baskısı yayımlandı. İstanbul merkezli Kronik Kitaptan yayımlanan ikinci baskıyla birlikte kitap artık Türkiye geneline yayılacak. Hazırlayıcılığını KTÜ Tarih Bölümü Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Necmettin Alkan ve Doç. Dr. Uğur Üçüncü’nün yaptığı kitabın ikinci baskısıyla ilgili Prof. Dr. Alkan’la söyleşi yaptık.

Prof. Dr. Alkan kitabın birinci baskısının çok önemli etkiler yarattığını belirterek bu kitapla Son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Birinci TBMM Trabzon Milletvekili Ali Şükrü Bey’in şüpheli ölümü üzerinden yapılan tartışmalardan çıkıldığını ve onun yaşamının bütünüyle ele alındığını söyledi. Alkan “Bu kitapla birlikte Ali Şükrü Bey ölümüne kadar yaptıklarıyla öne çıktı.” diyerek şunları söyledi: “Gerek Millî Mücadele döneminde gerekse Birinci Dünya Savaşı’nda yaptıklarıyla gerekse ilim çalışmalarıyla ön plana çıkarıldı. Ölümüyle öne çıkması onun diğer özelliklerini gölgelemiş. Ali Şükrü Bey’in müthiş makaleleri var. Denizcilik tarihiyle ilgili, eğitimle ilgili çok önemli tarih makaleleri var. Bir şekilde biz bunları da öne çıkardık.”

Söyleşi: Berkant Parlak

İki yıl önce Trabzon Büyükşehir Belediyesinin öncülüğünde Ali Şükrü Bey’le ilgili bu eseri hazırladınız. Büyükşehir Belediyesinin yayımladığı eser şimdi yaygın bir yayınevince tekrar basıldı. Geçen iki yılı konuşalım…

Trabzon Büyükşehir Belediyesinin teklifiyle KTÜ Tarih Bölümünden arkadaşımız Doç. Dr. Uğur Üçüncü ile birlikte bu çalışmayı yaptık. Kitaba Murat Yılmaz, Muzaffer Başkaya ve Sonay Üçüncü arkadaşlarımız da katkıda bulundu ve çalışma ortaya çıktı. Biz bu çalışmada Ali Şükrü Bey’in tüm yönlerini ortaya koyabilecek, akademik üslûptan taviz vermeyen, tarafsız bir portre ortaya koymaya çalıştık. Belediye bu çalışmamızı panel ve konferanslarla destekledi. Kitabı yurt çapında ilgili her yere göndermeye çalıştık. Eserimiz yapıcı ve yıkıcı biçimde eleştirildi. Biz yapıcı eleştirileri değerlendirdik ancak yıkıcı ve saldırgan eleştirilere karşı da yanıt verdik.

Okurlar ikinci baskıda yeni olarak neyi bulabilecekler?

Piyasa kitabı olduğu için daha kaliteli bir baskıya sahip. Yayınevi İstanbul merkezli iddialı bir yayın evi. Türkiye çapında ünlü isimlerin eserlerinin bulunduğu yayınevi. İmlâ, üslûp, ifade yanlışlarını düzelttik. Eser gözden geçirilerek yeni bilgiler eklendi. Ali Şükrü Bey’in öldürülmesiyle ilgili oğlunun açıklaması vardı ve bu eski eserde yoktu. Bunu yeni baskıya ekledik. Bu süreç zarfında yeni bilgiler de edindik ve bunlar da yeni baskıya dâhil edildi. Büyükşehirin katkısı da çok büyük. İsteseler ikinci baskı için izin vermeyebilirlerdi. Ancak sağ olsunlar Ali Şükrü Bey’in daha çok bilinmesi için onlar da katkı sağlamış oldu bu şekilde.

Peki, Ali Şükrü Bey için daha farklı olarak önümüzdeki süreçte neler yapılabilir?

Trabzon’da Ali Şükrü Bey için sempozyum yapılabilir. Güzel bir sinema filmi yapılabilir. Hatta ben birkaç film yapımcısıyla görüştüm. Teklifi getirdim. Onlar maliyetinin yüksek olacağını ifade ettiler. Malî kaynak bulunursa sinema filmi düşünüyoruz. Trabzon kamuoyunda bunu ciddi olarak dile getirmeliyiz.

Eseriniz çerçevesinde Ali Şükrü Bey’in İttihatçılığı tartışma konusu oldu. Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Eserden sonra Ali Şükrü Bey’in İttihatçılığı konusunda itiraz edenler oldu. Kitabın eleştirilmesine de bu konu neden oldu. Ancak biz kitapta Ali Şükrü Bey’in bütün yönlerini ele almayı hedefledik. Ben Ali Şükrü Bey’in İttihatçı olduğunu düşünüyorum. Bir kimlik aranıyor. Mehmet Akif’in İttihatçılığına kimlik bulunabiliyor mu? İttihat ve Terakki’de önde olmayanların dışında hangi aydının İttihatçı olduğuna dair kimliğini gösterebilirsiniz? Ali Şükrü Bey’in çevresi, gençlik yılları, yapmış olduğu yayınlardaki kullandığı jargon, yaşamı boyunca yaptığı mücadelede hedef seçtiği şahıslara baktığımızda bunların hepsi Ali Şükrü Bey’in İttihatçı olduğunu gösteriyor. Ayrıca Ali Şükrü Bey’in bıyığı da o dönem İttihatçılarda yaygın olan bıyık modeli. Ali Şükrü Bey’in 1910’da Donanma dergisinde yazmış olduğu makalede Sultan Hamid’e getirdiği ciddi eleştiriler var. Bu eleştirinin altında yatan temel hareket noktası Jön Türklerin ve İttihatçıların kullandığı jargon. Sultan Hamid’e İttihatçıların baktığı gibi bakıyor. İslâmcılıkla Türkçülük o dönem iç içe ve İttihatçılar bu iki değere sahipler.

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasa dışı, tehdit ve rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, ahlâka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü malî, hukukî, cezaî, idarî sorumluluk içeriği gönderen üye/üyelere aittir.